Een dag in boekhandel Barbóék in Leuven
Je wandelt langs een etalage vol boeken. Je vertraagt, blijft even staan en laat je blik over de covers glijden. Nieuwsgierig duw je de deur open. Binnen word je vriendelijk begroet. “Kan ik je helpen?” Voor je het weet, vertel je waarnaar je op zoek bent: een meeslepend verhaal, een verrassende ontdekking of misschien wel een boek dat je nog lang zal bijblijven. Meteen volgen enkele aanbevelingen, stuk voor stuk met enthousiasme gebracht. Even later stap je met een stapeltje boeken naar de kassa, klaar om thuis in een nieuw verhaal te verdwijnen.
Maar wie is die persoon die moeiteloos het juiste boek uit de rekken weet te halen? Waar komt die schijnbaar eindeloze stroom aan leestips vandaan? Achter elke boekhandelaar schuilt een passie voor verhalen, een schat aan leeservaring en een bijzondere kijk op boeken en lezers.
Dit is ‘Een dag in het leven van de boekhandelaar’. Voor deze eerste editie gingen we in gesprek met Lies en Rune, boekhandelaars bij Barbóék en Barbóék in M in hartje Leuven.
Barbóék boven de doopvont
Na tien jaar bij een uitgeverij besluit Lies dat het tijd is voor iets nieuws. Net op dat moment kondigt boekencafé De Dry Coppen in de Leuvense Schrijnmakersstraat zijn sluiting aan. Samen met haar echtgenoot Marc grijpt ze de kans om de boekhandel over te nemen, al vestigen ze zich enkele panden verder. Toeval? Misschien. Maar impulsief was de beslissing allerminst. Marc baatte jarenlang een stripwinkel uit in de studentenstad en Lies hielp als kind al mee in de boekhandel van haar tante in Brugge. "Hoogdagen waren dat", blikt ze glimlachend terug.
Alles gaat razendsnel. In april wordt de overname beklonken en begin juni opent Barbóék al de deuren. Ook Annelien, een voormalige collega van Lies, stapt meteen mee in het avontuur. Dat er geen foto's bestaan van de openingsdag, vindt Lies nog altijd jammer. “Volgens mij moet dat een hilarisch zicht geweest zijn. De eigenaars van De Dry Coppen hadden ons nog gewaarschuwd dat we het horecaluik zwaar onderschatten. Ze hadden meer dan honderd procent gelijk. En we hadden de rekken gevuld met boeken die wij zelf graag lazen, in de veronderstelling dat klanten die vanzelf ook zouden kopen."
Aan enthousiasme is er geen gebrek, maar de eerste maanden zijn pittig. De combinatie van boekhandel, café en een goedgevulde evenementenkalender blijkt veel intensiever dan verwacht. Na een half jaar overweegt Annelien zelfs om ermee te stoppen. Het is het signaal om het anders aan te pakken. Voortaan staat er altijd minstens één jobstudent mee op de winkelvloer. Ook de kinderen van Lies springen een tijdlang bij. Flexi-jobbers versterken het team en er wordt bewuster gekozen welke activiteiten georganiseerd worden.
Alle generaties onder één dak
Via die jobstudenten komt ook Rune in beeld. Tijdens haar studies aan de KU Leuven raakt ze betoverd door Barbóék en gaat ze er aan de slag als jobstudent. Na haar afstuderen blijft ze hangen. Zo telt het team vandaag boekhandelaars uit verschillende generaties, een grote troef voor een even divers klantenpubliek.
Volgens Lies en Rune vraagt het vak heel wat kwaliteiten. Stressbestendig zijn, goed kunnen luisteren, snel schakelen, sociaal geëngageerd zijn en feilloos aanvoelen waar een klant naar op zoek is: het hoort er allemaal bij. Want boekhandelaar zijn is hard werken. Werkweken van veertig uren zijn eerder uitzondering dan regel. Er komt veel meer kijken bij de job dan boeken verkopen, koffie schenken of af en toe een signeersessie organiseren. Het romantische beeld van de boekhandelaar die rustig tussen de rekken zit te lezen met een kop thee? Dat klopt allang niet meer. "Boekhandelaar zijn is volgens mij de moeilijkste job die er bestaat", zegt Lies. Rune lacht: "Maar we doen het nog altijd super-, supergraag."
Barbóék in M
Lies ontdekte ooit via een loopbaantest dat ze ongeveer om de zeven jaar nood heeft aan een nieuwe uitdaging. Toeval of niet: zeven jaar na de opening van Barbóék dient zich opnieuw een kans aan. In 2022 schrijft de stad Leuven een concessie uit voor de museumshop van Museum M. Lies en Marc wagen opnieuw de sprong. Barbóék in M specialiseert zich in kunstboeken en bijhorende producten, in een moderne, eigentijdse setting. De winkel vormt zo een mooie aanvulling op Barbóék. "Ik ben benieuwd wat er over drie jaar gebeurt", lacht Lies. "Dan zijn er weer zeven jaar voorbij."
Een boek voor iedereen
Bij Barbóék vind je boeken uit zowat alle genres. Drie keer per jaar maken boekhandelaars hun selectie uit de aanbiedingsbrochures van uitgevers en distributeurs. Daarbij vertrekken ze vooral vanuit hun klanten. Tijdens de aanbiedingsgesprekken hebben Lies en Rune vaak al een lezer in gedachten voor een nieuwe titel. Uiteraard spelen ook hun eigen interesses een rol. Zo leest Rune graag Engelstalige literatuur. Toen dat aanbod in de winkel een opfrisbeurt nodig had, was het vanzelfsprekend dat zij die taak op zich nam. "Het is extra leuk wanneer je persoonlijke voorkeuren zich ook vertalen in mooie verkoopcijfers", vertelt ze.
Toch bepaalt ook de beschikbare ruimte mee wat uiteindelijk in de winkelrekken belandt. "Mochten we meer plaats hebben, dan zouden we met plezier nog veel meer boeken aanbieden", zegt Lies. "Er zijn geen boeken die hier principieel niet thuishoren. Elk boek verdient een plek. Maar uiteindelijk moet je praktische keuzes maken."
Hoe vind je als lezer je weg in dat enorme aanbod? Daar komen de boekhandelaars in beeld. Voor Lies en Rune is een werkdag geslaagd wanneer ze fijne gesprekken hebben gevoerd en klanten met het juiste boek naar huis zien vertrekken. Nog mooier is het wanneer die klanten later terugkomen om te vertellen dat de aanrader precies raak was. Op de toog liggen daarom altijd enkele persoonlijke favorieten van het team. Boeken die volgens hen voldoen aan één simpele voorwaarde: dit kun je alleen maar goed vinden. Elke titel krijgt een uitgebreide persoonlijke recensie mee.
Boeken tippen is trouwens tweerichtingsverkeer. Klanten wijzen de boekhandelaars geregeld op titels die nog ontbreken in het assortiment of die recent in de media opdoken. Lies bestelt ze met plezier. "Want", glimlacht ze, "wij kennen onze klanten, maar onze klanten kennen ook hun boekhandel."
Meer dan boeken
"Barbóék draait natuurlijk om boeken, maar niet alleen om boeken", vertelt Lies. "Een boekhandel heeft ook een belangrijke sociale functie." De winkel ligt een busrit verwijderd van ziekenhuis Gasthuisberg. Regelmatig stappen familieleden van patiënten binnen terwijl ze wachten. Niet altijd om een boek te kopen, maar soms gewoon om even tot rust te komen of een luisterend oor te vinden. Dat sociale aspect verraste ook Rune: "Ik had nooit gedacht dat ik daar zoveel energie uit zou halen. De boekhandel heeft echt mijn extraverte kant naar boven gehaald. Al helpt het natuurlijk ook dat ik zo graag over boeken praat." Lies vat het mooi samen: "We willen dat mensen niet alleen met een boek naar huis gaan, maar vooral met het gevoel dat ze echt welkom waren."
Het Leuvense boekenlandschap
Leuven is een paradijs voor boekenliefhebbers. Met boekhandels als Boekarest, De Kleine Johannes, Fnac, Standaard Boekhandel en natuurlijk Barbóék is er voor elke lezer wel een plek. Van concurrentie is volgens Lies nauwelijks sprake. Heeft Barbóék een boek niet op voorraad en heeft een klant het dringend nodig? Dan belt ze gewoon een collega. "Er mogen gerust veel boekhandels zijn", zegt ze. "Dat is alleen maar fijn. Er zijn lezers genoeg voor ons allemaal."
Geen mooiere job
Op de meeste vragen antwoorden Lies en Rune zonder aarzelen. Alleen wanneer ze gevraagd worden welke job ze ooit één dag zouden willen doen, blijft het even stil. Rune droomde als kind van een leven als schrijver. Die droom heeft ze nog niet opgeborgen. Schrijven valt tenslotte perfect te combineren met het werk in de boekhandel. Lies zegt op haar beurt het volgende: "Ik geloof echt dat je moet doen wat je graag doet. En boekhandelaar zijn is wat ik het allerliefste doe." Ook al hoort daar soms minder glamoureus werk bij – van een overvolle wasmand tot een verstopt toilet – geen van beiden zou willen ruilen. Gelukkig maar. Want dankzij boekhandelaars als Lies en Rune vinden elke dag opnieuw talloze lezers precies dat ene boek dat hen raakt.
🏠 Barbóék
Schrijnmakersstraat 17
3000 Leuven
Open van maandag tot en met zaterdag van 10 tot 18 uur
🏠 Barbóék in M
Savoyestraat 10
3000 Leuven
Elke dag open van 11 tot 18 uur, behalve op woensdag
🌎 www.barboek.be
📷 @barboek_
📷 @barboekinm
